م
وقعیت جغرافیایی: قله خشچال در سلسله جبال البرز غربی در شمال دره الموت و آبادیهای زواردشت و اوان قرار گرفته است.
بررسی توپوگرافی قله: خشچال دارای برجهای بلند صخرهای با دیوارههای بزرگ شمالی برفچالها و ارتفاع قابل ملاحظه اش بر فراز دره الموت بر روی خط الراس اصلی البرز غربی قرار گرفته است. قله از سمت شرق توسط کوه گی جکین به قله 4250 متری سیالان و از سمت غرب توسط گردنههای متعددی به سرخه کوه هیر و نهایتاً به کوه درفک متصل میگردد یال شمالی خشچال که به طور قابل ملاحظهای از شمال قله افت میکند پس از پلهم دشت به قله بزابن و در انتها به قله 3620 متری سماموس و دره اشکورات میرسد.
ویژگی مهم: از جمله مهمترین ویژگی خشچال باید از دریچاه زیبا و بزرگ اوان در کوهپایه نام برد.
مسیر صعود به قله: تصمیم به صعود خشچال را زمانی تحقق میبخشیم که هنوز برفهای بهاره در نقاط مختلف خط الراس طولانی الموت وجود دارند. موقعی که گردنه قسطین لار به سوی دره الموت پایین میرویم با دیدار کوههای سیالان و خشچال شوه و شادی در دلهایمان موج میزند. دریاچه اون، قله صخرهای خشچال و آبادیهای الموت اسرار آمیز و بی نهایت زیبا و بکر هستند. آبادیها هر یک در ابتدای درههای شمالی، جنوبی قرار دارند که نهایتاً به خط الراس اصلی منتهی میگردد. زمانی که در حال عبور از یک گردنه هستیم زیر پایمان دریاچه مواج اوان را مشاهده میکنیم.
مدت زمان زیادی از روز باقی نمانده است در آبادی زواردشت شبی را به سر برده و فردای آن روز از مسیری در میان بوتههای بزرگ گلپر به سوی یال بلند جنوبی خشچال با پشت سر گذاشتن تپههای شمالی ده به راه میافتیم.
مسیر کم کم ارتفاع میگیرد، تا بر روی ابتدای یال قرار گیریم. از این نقطه بر فراز یال جنوبی قله با عظمت بیشتری جلوه گر میشود، با نگاهی به سمت شرق قلل سیالان و در افق جنوبی، شاه البرز، عروس کوههای طالقان با تمام شکوه و عظمتش پیداست.نسیم صبحگاهی خنکی میوزد و ما حالا به تدریج در مسیری بسیار مسطح بر روی یال ارتفاع میگیریم. گام به گام به قله نزدیک تر شده تپه ماهورها را پشت سر میگذاریم و در فاصله نزدیک به آن از لابه لای صخرههای بزرگی با عبور از چند تکه برف بزرگ مسیر را به سمت راست تغییر داده بر قله 4180 متری خشچال قرار میگیریم.
جنگلها و کرانههای دریای خزر و کوه بزرگ سماموس که در میان مه و ابر منطقه قرار گرفته است از دوردستهای شمالی دیده میشود. منظره فوق العاده باشکوهی را نظاره گر هستیم. دریای مه به تدریج جنگل را فرا میگیرد و به سمت ما میآید. قلل علم کوه مثل جزیرههایی سر از درون ابرها بیرون آوردهاند و در آن میان به راحتی میتوان شاخک نوک تیز علم کوه، تخت سلیمان، کلجاران و سیالان را تشخیص داد. بر عکس هوای مه گرفته شمالی در جنوب آسمان آبی است و خط الراسهای کوههای شمالی قزوین از اینجا به خوبی قابل تشخیص هستند.
مدتی نظاره گر دره اشکور میشویم که از پای قله تا درون مه به پیش رفته است. انسانهایی که در زیر دریای مه هم اکنون به کار و تلاش مشغول هستند و ما یکه و تنها بر بلندای خشچال به تماشای این همه زیبایی نشستهایم. بهترین زمان برای صعود به خشچال اوایل تیر ماه است.
برگرفته از کتاب کوهنوردی در ایران (علی مقیم)

